Onduidelijkheid over het eigenlijke doel van de reis

Willem van Rubrouck was onduidelijk over de ware aard van zijn reis. Zijn missie had een bijzonder karakter. De minderbroeder was geen officieel gezant van de koning of een missionaris gezonden door de paus. Wel werd hem gevraagd om alles duidelijk te observeren en te noteren en om contacten te leggen met de Mongolen.

Sommige auteurs denken dat de onbekendheid van Willem van Rubrouck kan worden toegeschreven aan het onduidelijke karakter van zijn opdracht.

Zie hierover L. Kinnaert, Willem van Rubrouck in de Historiografie, onuitgegeven licentiaatsverhandeling K.U.Leuven, Leuven, 1984, p. 8. en P. Jackson, o.c., p. 51.

Naar gelang de situatie stelde Willem zichzelf voor als gezant van de Franse koning of als missionaris van het christelijk geloof. Het onderscheid tussen missionaris of ambassadeur wordt eerder door moderne historici gemaakt, terwijl deze tegenstelling in de dertiende eeuw niet of nauwelijks gemaakt werd. De reis van de minderbroeder kan men zowel vanuit politieke (in dit geval de oorlog tegen de islam) als vanuit religieuze hoek (hier de bekering van ongelovigen en het verder helpen van gelovigen, vb. Duitsers) interpreteren: ambassadeur of missionaris. Zijn reis is zowel van politiek-strategische als van religieus belang.